© 2018 BY KLIMAATAVONTUUR gecreeerd met WIX.COM

  • Facebook Basic Black

Vergeet de klantreis. Drie toppers van de Reis van de Held in de energietransitie

April 7, 2018

“Daar ga ik niet op koken”, is de reactie van een grootmoeder van Surinaamse afkomst als ze de inductiekookplaat ziet. “Ik wil een vlam onder de pan.” Zij laat zien dat mensen vaak gehecht zijn aan hun gasfornuis. Wokken op gas is gewoon de fijnste manier van koken.

 

Binnen de energietransitie is de klantreis een populaire manier om te kijken naar het gedrag van bewoners, zoals de voorkeur om op gas te koken. RVO pleit bijvoorbeeld voor het gebruik van de klantreis bij energiebesparing.

 

Drie toppers uit de Reis van de Held

Nu waren we laatst bij Hier Opgewekt op bezoek en hadden we een leuk gesprek met Merian Koekkoek over het verschil tussen de klantreis en de Reis van de Held. (De Reis van de Held is een narratieve ordening ontdekt en uitgewerkt door mytholoog Joseph Campbell.) Dat was de aanleiding om dit blog te schrijven. En wij, dat is het team van het het klimaatavontuur.

 

In ons werk leerden we van de Surinaamse oma dat de Reis van de Held beter past bij de complexe verandering die mensen aangaan als ze hun huis verduurzamen. De Reis van de Held biedt een betere klimaatpsychologie dan de klantreis. Ik zal dit met drie toppers uit de Reis van de Held uitleggen.


Topper 1: De oproep tot avontuur raakt mensen in het hart

Zowel de Reis van de Held als de klantreis zien het verduurzamen van een huis als een proces, waarin bewoners verschillende stappen zetten. Die stappen lijken ook hetzelfde. De eerste stap in de klantreis is bijvoorbeeld ‘bewust worden’. De eerste stap in de Reis van de Held is ‘de oproep tot avontuur’.

 

Deze eerste stap laat ook meteen het verschil zien. Bij de klantreis gaat het om informatie. Je kunt de kokende oma bijvoorbeeld uitleggen dat koken op inductie net zo snel gaat als koken op gas, zonder de vertraging van elektrisch koken. Bij de Reis van de Held gaat het om een oproep, waarmee mensen uitgedaagd worden. Dat is contact maken met de hele mens, zowel ons bewustzijn als ons hart. Wij raakten de grootmoeder van Surinaamse afkomst in haar hart als trotse kokkin.

 

Topper 2: Erkenning van weerstand geeft goede relaties

Bij de klantreis lijkt het alsof mensen als vanzelf interesse krijgen als ze eenmaal bewust zijn. Helaas, zo werkt het niet. Tenminste niet bij een verandering die zo dicht op de huid zit als aanpassingen aan je thuis. De zelfbewuste kokkin reageerde dan ook instinctief afwijzend op de inductiekookplaat.

Ze gaat dus in de weerstand. Dat is logisch, menselijk en terecht. Natuurlijk wil de kokende grootmoeder niet op inductie koken. Haar eigenwaarde is verbonden met haar ambachtelijke trots over heerlijk koken. Koken met een vlam onder pan is verbonden met haar waarden in het leven.

 

In de klantreis is de oplossing dat bedrijven en overheden voor mensen de energietransitie zo makkelijk, goedkoop en leuk mogelijk maken. Ze zouden deze oma kunnen vertellen over de voordelen van inductie of haar een nieuwe pannenset aanbieden.

 

Een uitnodiging om relaties aan te gaan en motivaties te verkennen

In de Reis van de Held is het belangrijk om de weerstand te ervaren en te onderzoeken. Wij zijn dan ook gaan koken met de Surinaamse oma. Een demonstratiekok wokte blokjes ui en zalm op de inductieplaat. De oma duwde de demonstratiekok snel weg en nam de wokpan over. Zo kon ze zelf ervaren hoe het is om op inductie te koken. Ze miste de gasvlam. “Maar het kan wel,” zei ze.

 

Wij gaven haar de ruimte om zelf te ontdekken dat inductie ook werkt, we namen haar emoties serieus en zijn een relatie met haar aangegaan. Daarna spraken we verder. Toen kon het gaan over waarom de overstap van gasfornuis naar inductie belangrijk is. Zij bleef verantwoordelijk voor het koken en ze kon zelf leren. 

 

Topper 3: Onzekerheid vraagt om avontuur met alledaagse helden

Mensen vinden goedkoop en gemak natuurlijk fijn, maar tegelijkertijd willen ze ook zinvol bezig zijn. Zo weet klimaatpsycholoog Linda Steg >> dat mensen niet enkel op financiële prikkels reageren maar ook echt gemotiveerd zijn om het goede te doen.

 

Dat is belangrijk omdat de energietransitie vol onzekerheden zit. Zonnepanelen worden bijvoorbeeld nog steeds goedkoper, maar als iedereen gaat wachten, schiet het niet op. En regels en subsidies veranderen voortdurend. Mensen moeten dus risico’s gaan nemen.

 

Met elkaar onderzoeken wat nu echt belangrijk is

Klanten nemen geen risico’s. Ze willen het beste voor de laagste prijs. Ze kiezen voor gemak en goedkoop. Een klantreis spreekt bewoners aan als consumenten. Maar we hebben mensen van vlees en bloed nodig om de onzekerheid in te stappen en risico’s te nemen.

 

De Reis van de Held nodigt bewoners als mens uit om samen op klimaatavontuur te gaan en met elkaar te leren hoe we het beste kunnen verduurzamen. Een cruciale stap in de Reis van de Held is het inzicht wat nu echt belangrijk is en wat de moeite waard is om risico’s voor te nemen.

 

Tot slot: Koken op inductie was nog maar het begin

Werken met de Reis van de Held geeft betrokkenheid bij de energietransitie en het klimaatvraagstuk. Het gaat voorbij de klantreis en zorgt voor echt contact. In onze masterclass kun je trouwens leren hoe je dat zelf kunt gebruiken in je werk >>.

 

Ja, ook de grootmoeder van Surinaamse afkomst is haar huis gaan verduurzamen en energie gaan besparen. Het koken op inductie was enkel het begin. Zij is een alledaagse held geworden.

 

 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

Uitgelichte berichten

Parels, Rollen en Principes

October 4, 2019

1/5
Please reload

Recente berichten

October 4, 2019